Arsa sahipleri ile müteahhit diğer bir adı ile yüklenici arasında, arsa sahiplerinin mülkiyetinde bulunan taşınmaz üzerinde yapı inşa edilmesini konu edinen sözleşmelere kat karşılığı inşaat bir diğer adıyla arsa payı karşılığı inşaat sözleşmeleri denir. Tarafların süreçteki hak ve yükümlülükleri kat karşılığı inşaat sözleşmesi ile hukuken garanti altına alınmaktadır.
Kat karşılığı inşaat sözleşmelerinde arsa sahiplerinin yükümlülüğü, belirlenen bedelin yükleniciye ödenmesi ve arsanın yükleniciye teslim edilmesidir. Buna karşılık müteahhidin sorumluluğu ise ilgili arsaya sözleşmede detayları belirlenen yapının eksiksiz inşa edilmesi ve binanın arsa sahiplerine teslimidir.
Kat karşılığı inşaat sözleşmesinin şekle uygun akdedilmesi gerekmektedir. Buna göre sözleşmenin noterde düzenleme şeklinde yapılması zorunlu unsurdur. Taraflar arasında adi yazılı şekilde yapılan sözleşmeler kural olarak geçersizdir. Ancak adi yazılı yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmelerinin de istisnai olarak geçerli hale geldiği bazı durumlar mevcuttur.
Bununla birlikte sözleşme yapan tarafların sözleşme yapma ehliyetine sahip olması gerekir. Gerçek kişilerin fiil ehliyetine; tüzel kişilerin ise temsil ve karar alma yetkisine sahip olmaları aranır.
Kat karşılığı inşaat sözleşmesinde ayrıca yapılacak binanın özellikleri, kat sayısı, paylaşım şeması, yapılan bağımsız bölümlerden kaçının müteahhite kaçının arsa sahiplerine ait olacağının belirtilmesi, teslim süresi, tarafların yükümlülüklerini geciktirmesi halinde uygulanacak yaptırımlar gibi unsurların da belirli olması gerekir. Bu gereklilik şekil şartından ziyade tarafların süreçte mağduriyetini engellemek adına önemli bir gerekliliktir.
Tüm bunların yanında tarafların edimleri de açık olmalıdır. Örneğin, müteahhit yani yüklenici binayı projeye ve imar mevzuatına uygun şekilde inşa edip tamamlamalıdır. Buna karşılık arsa sahipleri tarafından yükleniciye ödenecek bir bedel kararlaştırılmış ise bu bedelin ödeme zamanı da yine sözleşmede açıkça belirtilmelidir.
İnşaat süreci karmaşık ve birçok hak ve yükümlülüğü barındırdığı için süreçte mağduriyet yaşamamak adına gerek sözleşme gerek inşaat sürecinde hukuki destek almak büyük önem arz etmektedir.